Κυριακή, 29 Νοεμβρίου 2015

Ωμή απειλή από την Τουρκία - Εκβιάζει για ξεπάγωμα των διαπραγματευτικών κεφαλαίων

Ωμή απειλή από την Τουρκία
Βρυξέλλες: Ωμές απειλές και εκβιασμούς επιστράτευσε, σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», η Άγκυρα, διαμηνύοντας προς τις Βρυξέλλες ότι η διεξαγωγή της σημερινής Συνόδου Κορυφής Ε.Ε.-Τουρκίας, προϋποθέτει την καταγραφή στην κοινή δήλωση «ονομαστικής αναφοράς» για το ξεπάγωμα πέντε τουρκικών διαπραγματευτικών κεφαλαίων, που μπλοκάρει μονομερώς η Κυπριακή Δημοκρατία. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι η Άγκυρα υπογράμμισε προς την ηγεσία της Ε.Ε. ότι «εμείς δεν βιαζόμαστε για την πραγματοποίηση της Συνόδου Κορυφής (σ.σ. που έχει προγραμματισθεί σήμερα στις 5 το απόγευμα) και θα μπορούσαμε να τη μεταθέσουμε χρονικά, έως ότου συμφωνήσουν όλα τα κράτη-μέλη» να ξεμπλοκάρουν τα πέντε διαπραγματευτικά κεφάλαια...
Με άλλα λόγια, λίγες μόνο ώρες πριν την πραγματοποίηση της Συνόδου Κορυφής, η Άγκυρα έστησε νέο ανατολίτικο παζάρι με τις Βρυξέλλες, θέτοντας εν αμφιβόλω τη συμμετοχή της (και συνεπώς και την ίδια τη Σύνοδο), εάν δεν εξασφάλιζε ονομαστική αναφορά για το ξεπάγωμα πέντε διαπραγματευτικών κεφαλαίων, κάτι που θα προϋπέθετε την άρση του κυπριακού βέτο. Οι συζητήσεις, μέχρι αργά χθες το απόγευμα, διεξάγονταν σε τεντωμένο σχοινί, ενώ οι Βρυξέλλες ευελπιστούσαν σε άρση του αδιεξόδου, κατάληξη σε αμοιβαία αποδεκτή δήλωση και πραγματοποίηση της Συνόδου Κορυφής.

Η Κυπριακή Δημοκρατία είχε πάντως φροντίσει να ξεκαθαρίσει τόσο σε πολιτικό, όσο και σε διπλωματικό επίπεδο ότι δεν θα δώσει τη συγκατάθεσή της στην έκδοση «κοινής δήλωσης» που θα προβαίνει σε «ονομαστική αναφορά» για ξεπάγωμα των πέντε τουρκικών κεφαλαίων. Στις διαβουλεύσεις ενεπλάκη και η Καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ, η οποία «καίγεται» για την πραγματοποίηση της Συνόδου Κορυφής και επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον Αχμέτ Νταβούτογλου, επιδιώκοντας την εξεύρεση λύσης.

Μεγάλο αγκάθι αποτελούσε η παράγραφος 4 του προσχεδίου κοινής δήλωσης, η οποία τοποθετήθηκε στο χαρτί κατόπιν υποσχέσεων που, όπως πληροφορείται ο «Φ», μοίρασαν προς την Τουρκία, ο Πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και ο Αντιπρόεδρος Φρανς Τίμερμανς, επιχειρώντας να δεσμεύσουν τα κράτη-μέλη, περιλαμβανομένης και της Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς καν να μπουν στον κόπο να διαβουλευθούν μαζί τους. Η παράγραφος αυτή (η οποία βρισκόταν μέχρι χθες το απόγευμα σε αγκύλες, ελλείψει συμφωνίας, λόγω των διαφωνιών Λευκωσίας-Άγκυρας), αναφέρει: Η Ε.Ε και η Τουρκία «καλωσορίζουν τη συμφωνία της Τουρκίας και της Κομισιόν να ολοκληρώσουν την προκαταρκτική εργασία, το πρώτο τρίμηνο του 2016, για το άνοιγμα των κεφαλαίων 15 Ενέργεια, 23 Θεμελιώδη Δικαιώματα, 24 Δικαιοσύνη, 26 Παιδεία-Πολιτισμός και 31 Εξωτερική Πολιτική, Άμυνα, Ασφάλεια», αν και στη συνέχεια διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι αυτό γίνεται «χωρίς να προκαταλαμβάνεται η θέση των κρατών-μελών».

Η προκλητική συμφωνία Κομισιόν-Τουρκίας, στην πλάτη της Λευκωσίας, για εισαγωγή του εν λόγω απαράδεκτου λεκτικού στην «κοινή δήλωση», ενθάρρυνε την Άγκυρα να εμμένει σε ονομαστική αναφορά για ξεπάγωμα κεφαλαίων, αλλά την ίδια ώρα προκάλεσε την αντίδραση της κυπριακής Κυβέρνησης, η οποία όπως πληροφορούμαστε δεν έκρυψε τη δυσφορία της για τη στάση που διαδραμάτισε ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι δεν είναι καν προς συζήτηση το ενδεχόμενο αποδοχής ενός τέτοιου λεκτικού, το οποίο θα οδηγούσε σε αυτοαναίρεση την πολιτική της Λευκωσίας για άσκηση βέτο επί των τουρκικών κεφαλαίων.

Στήριξη στις θέσεις της Κύπρου εξέφρασε η Γαλλία, τονίζοντας ότι η προσπάθεια για αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης από κοινού με την Τουρκία, δεν θα πρέπει να οδηγεί σε εκπτώσεις και δώρα. Αποσύνδεση του προσφυγικού από την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας ζήτησε η Βρετανία, κάτι που ικανοποιεί τη Λευκωσία, η οποία εισέπραξε κατανόηση στις θέσεις της από ομάδα χωρών, περιλαμβανομένης της Ελλάδας. Εν λευκώ ικανοποίηση των τουρκικών θέσεων επεδίωξε η Κομισιόν, ενώ κατανόηση στις τουρκικές θέσεις διατύπωσαν Φινλανδία και Σουηδία, οι οποίες πάντως προσυπέγραψαν χθες κοινή δήλωση με τη Βρετανία, χωρίς να προκρίνουν δώρα στο πεδίο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας.

Άριστα ενημερωμένη πηγή, μας ανέφερε ότι οι διαβουλεύσεις για κατάληξη σε μια αμοιβαίως αποδεκτή «κοινή δήλωση» επεκτάθηκαν και στο ζήτημα της οικονομικής στήριξης της Τουρκίας, όπου επίσης παρουσιάστηκε εμπλοκή.

Το προσχέδιο σημειώνει ότι η παραχώρηση των 3 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Τουρκία είναι απλώς η αφετηρία (initial). Η Άγκυρα θεωρεί ότι αυτή η αναφορά την καλύπτει και διεκδικεί από την Ε.Ε. 3 δισεκατομμύρια ευρώ, «ανά έτος», κάτι που προκάλεσε την αντίδραση μεγάλου αριθμού κρατών-μελών, όπως της Αυστρίας και των χωρών της Βαλτικής. Ως αποτέλεσμα, και το θέμα αυτό βρισκόταν σε εκκρεμότητα μέχρι αργά χθες το απόγευμα, με κύκλους της Ε.Ε. να επιχειρούν ένα δήθεν «συμβιβασμό», για στήριξη της Άγκυρας με 3 δσεκατομμύρια ευρώ, ανά διετία! Θα πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι από το κείμενο διαγράφηκε η «συμβολή των κρατών-μελών» στα 3 δισεκατομμύρια που θα δοθούν προς την Τουρκία, κάτι που ικανοποιεί τη Λευκωσία, η οποία σε κάθε περίπτωση είχε διαμηνύσει προς τις Βρυξέλλες ότι δεν θα διέθετε ούτε σεντ. Αφενός ως ημικατεχόμενη χώρα από την Τουρκία και αφετέρου ως κράτος η οικονομία του οποίου βρίσκεται σε μνημονιακό πρόγραμμα.

Η Κομισιόν, η οποία είχε «ξεχάσει» τις «ιδιαιτερότητες» της Κύπρου, είχε αξιώσει από τη Λευκωσία να στηρίξει την Τουρκία με ποσό 2 εκατομμυρίων, 886 χιλιάδων, 684 ευρώ και 40 σεντ.

Το θέμα της κοινής δήλωσης Ε.Ε.-Τουρκίας ήταν στο επίκεντρο τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχαν χθες ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Αλέξης Τσίπρας.

Ο Ερντογάν ρεζίλεψε τον Γιούνκερ

Υποτιμητικά σχόλια για την Ευρωπαϊκή Ένωση διατύπωσε, σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», ο Ταγίπ Ερντογάν, ενώπιον του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, ενώ, όπως προκύπτει από δημοσίευμα των Financial Times, από τα βέλη του Τούρκου ηγέτη δεν γλύτωσε ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες που καταβάλλει για να ικανοποιήσει τα αιτήματα της Άγκυρας (εις βάρος και της Λευκωσίας).

Τα φραστικά επεισόδια έλαβαν χώρα στο περιθώριο της Συνόδου των G20 στην Αττάλεια, στο πλαίσιο συναντήσεων των Eυρωπαίων αξιωματούχων με τον κ. Ερντογάν. Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο «Φ», o Τούρκος Πρόεδρος ανέφερε στον Ντόναλντ Τουσκ ότι «δεν σας έχω ανάγκη, η Ε.Ε. έχει ανάγκη την Τουρκία», κάτι που θεωρήθηκε από κοινοτικούς κύκλους ως έλλειψη διπλωματικής αβρότητας. Η επίθεση Ερντογάν ήταν χειρότερη προς το πρόσωπο του κ. Γιούνκερ, στον οποίο, σύμφωνα με τους FT, ανέφερε ότι υπήρξε ηγέτης «μιας χώρας (σ.σ. Λουξεμβούργου) που έχει το μέγεθος μιας τουρκικής πόλης».

Ο κ. Γιούνκερ πάγωσε ακούγοντας τα υποτιμητικά σχόλια που εκτόξευσε εις βάρος του, σε προσωπικό επίπεδο, ο Ταγίπ Ερντογάν, αλλά συνεχίζει να κάνει ό,τι περνά από το χέρι του για να εξασφαλίσει «δώρα» προς την Τουρκία, ως αντάλλαγμα για τη συνεργασία της με την Ε.Ε., στο ζήτημα της προσφυγικής κρίσης. Μεταξύ των δώρων αυτών, που προωθεί ο κ. Γιούνκερ, είναι και το ξεπάγωμα τουρκικών διαπραγματευτικών κεφαλαίων που μπλοκάρει μονομερώς η Κυπριακή Δημοκρατία.

Σε εγρήγορση η Λευκωσία

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης από τη Μάλτα όπου βρισκόταν χθες μαζί με τον Πρόεδρο και τον υπουργό Εξωτερικών για τη Σύνοδο της Κοινοπολιτείας, δήλωσε:«Πρόκειται για μια σημαντική Σύνοδο, η οποία πραγματοποιείται με αφορμή το ρόλο που διαδραματίζει η Τουρκία στο Μεταναστευτικό. Όντως υπάρχει σε εξέλιξη συζήτηση για τη Δήλωση που θα ακολουθήσει της κοινής αυτής συνάντησης ανάμεσα στην ΕΕ και την Τουρκία. Είμαστε σε συνεχή επαφή με τις Βρυξέλλες, τόσο με το Γραφείο του Προέδρου της Επιτροπής όσο και με το Γραφείο του Προέδρου του Συμβουλίου, έτσι ώστε μέσα από το Κείμενο να διασφαλίζονται ξεκάθαρα οι θέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας, ειδικότερα όσον αφορά στην ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε  τηλεφωνική επικοινωνία με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, κατά τη διάρκεια της οποίας συζητήθηκε το συγκεκριμένο θέμα, έγινε ανταλλαγή απόψεων και καθορίστηκε ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο Αθήνα και Λευκωσία θα κινηθούν κατά τη διάρκεια της αυριανής Συνόδου».

Σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι η θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι ότι δεν θα συναινέσει σε άνοιγμα κεφαλαίων για την Τουρκία εάν αυτή δεν εκπληρώσει τις κυπρογενείς της υποχρεώσεις, ο εκπρόσωπος είπε: «Αυτό δεν είναι θέση μόνο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αντιλαμβάνεστε ότι κάθε ενταξιακή πορεία ενός κράτος είναι μια διακυβερνητική διαδικασία και για να προχωρήσει χρειάζεται η σύμφωνη γνώμη και των 28 κρατών-μελών. Την ίδια στιγμή, η κάθε ενταξιακή πορεία διέπεται από ένα Διαπραγματευτικό Πλαίσιο, που είναι η ‘Βίβλος’ της ενταξιακής πορείας της κάθε χώρας.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Διαπραγματευτικό Πλαίσιο του 2005 στο οποίο έχει συμφωνήσει και η ίδια η Τουρκία, προνοούνται πολύ συγκεκριμένες υποχρεώσεις από πλευράς Τουρκίας όσον αφορά στο θέμα του ανοίγματος κεφαλαίων. Υπάρχουν, την ίδια στιγμή, και αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, για παράδειγμα, το 2006, υπάρχει επίσης η Δήλωση της Κυπριακής Δημοκρατίας το 2009 που αφορά συγκεκριμένα κεφάλαια και, άρα, εναπόκειται στην Τουρκία και μόνο αν επιθυμεί να προχωρήσει η ενταξιακή της πορεία».

Ερωτηθείς αν εκτιμά ότι θα αλλάξει το προσχέδιο της Κομισιόν, ο εκπρόσωπος είπε: «Σίγουρα θα αλλάξει διότι είμαστε σε συνεχή επαφή με τις Βρυξέλλες, συζητούμε επί του συγκεκριμένου προσχεδίου, έχουν γίνει αρκετές συναντήσεις σε επίπεδο μονίμων αντιπροσώπων, έχουν μέχρι στιγμής κυκλοφορήσει δύο προσχέδια σε σχέση με τη Δήλωση και θα αναμένουμε μέχρι αύριο να δούμε πώς θα ολοκληρωθούν οι διαβουλεύσεις αυτές και ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα».

Πέντε κέρδη για την Τουρκία 

Πέντε τουλάχιστον κέρδη εξασφαλίζει η Τουρκία από την Ε.Ε., στη βάση των προσχεδίων κοινής δήλωσης που έχουν υποβληθεί τα τελευταία εικοσιτετράωρα:

1. «Επανενεργοποίηση» της ενταξιακής της διαδικασίας, η οποία αναμένεται να έχει το πρώτο απτό αποτέλεσμα στις 15 Δεκεμβρίου καθώς, όπως επισημαίνεται, δρομολογείται η σύγκληση Διακυβερνητικής Διάσκεψης για άνοιγμα του κεφαλαίου 17 για την Οικονομική και Νομισματική Πολιτική, το οποίο είχε μπλοκάρει μονομερώς η Γαλλία το 2007. Το κεφάλαιο αυτό δεν περιλαμβάνεται μεταξύ των έξι συνολικά κεφαλαίων που πάγωσε μονομερώς η Λευκωσία το 2009, ούτε μεταξύ των οκτώ κεφαλαίων που μπλόκαρε η Ε.Ε. με ομόφωνη απόφαση το 2006, λόγω άρνησης της Τουρκίας να εφαρμόσει το Πρωτόκολλο (άνοιγμα λιμανιών προς την Κυπριακή Δημοκρατία).
2. Οικονομική ένεση 3 δισεκατομμυρίων ευρώ, για τη διατήρηση 2,2 εκατομμυρίων Σύρων προσφύγων στο έδαφος της Τουρκίας, ενώ, όπως επισημαίνεται, η Άγκυρα έχει δαπανήσει μέχρι στιγμής 8 δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, επί του προκειμένου έχει απαλειφθεί η αναφορά στη «συμβολή των κρατών-μελών», κάτι που ανατρέπει τους σχεδιασμούς της Κομισιόν που επεδίωκε όπως και οι 28 χώρες της Ε.Ε. συμβάλουν αναλόγως του Ακαθάριστου Εθνικού τους Εισοδήματος.
3. «Άρση των απαιτήσεων για θεωρήσεις διαβατηρίων για τους Τούρκους πολίτες στη ζώνη Σένγκεν, μέχρι τον Οκτώβριο 2016, όταν οι απαιτήσεις του οδικού χάρτη εκπληρωθούν». Η Άγκυρα εξασφαλίζει μεν ημερομηνία, αλλά διατηρεί το βάρος της εκπλήρωσης των προϋποθέσεων, του οδικού χάρτη, ενώ προϋπόθεση, όπως επίσης ορίζεται, είναι και η εφαρμογή της Συμφωνίας Επανεισδοχής Παρανόμων Μεταναστών, με όλα τα κράτη-μέλη.
4. Πραγματοποίηση Συνόδων Κορυφής Ε.Ε-Τουρκίας δύο φορές ανά έτος, κάτι που πλέον θεσμοθετείται ειδικά για την Τουρκία, καθώς δεν υπάρχει ανάλογη πρόνοια για κανένα εκ των άλλων υποψηφίων προς ένταξη χωρών. Στο πλαίσιο αυτών των Συνόδων, θα συζητούνται θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, καθώς επίσης και η «ανερχόμενη απειλή της τρομοκρατίας».
5. «Σημειώνεται η έναρξη προπαρασκευαστικών βημάτων για αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης» Ε.Ε-Τουρκίας. Εκτιμάται ότι οι επίσημες διαβουλεύσεις «θα μπορούσαν να αρχίσουν» στα τέλη του 2016. Και επί του προκειμένου πάντως υπάρχει ένα σημαντικό πρόβλημα, καθώς η Τουρκία δεν εφαρμόζει πλήρως την υφιστάμενη τελωνειακή της σύνδεση με την Ε.Ε., λόγω δυσμενών διακρίσεων κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας (κλειστοί λιμένες κ.λπ.). Άρα, πώς θα μπορούσε να τεθεί θέμα αναβάθμισης μιας τελωνειακής ένωσης που δεν εφαρμόζεται καν στην αρχική της μορφή; Αυτό μόνο η Κομισιόν και ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ θα μπορούσαν να το απαντήσουν...

Τα πιο πάνω «δώρα» προσφέρονται στην Τουρκία ως αντάλλαγμα για την εφαρμογή του Σχεδίου Δράσης, με στόχο την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης, από κοινού με την Ε.Ε. Η Άγκυρα οφείλει να ανοίξει την αγορά εργασίας στους πρόσφυγες, να τους προσφέρει δυνατότητα σχολικής εκπαίδευσης και κυρίως να διασφαλίσει τα σύνορά της, ώστε να αποτραπεί η διοχέτευση νέων προσφυγικών ροών στην Ευρώπη.

Ανταπόκριση από Βρυξέλλες: Παύλος Ξανθούλης