Σάββατο, 15 Απριλίου 2017

Δημοψήφισμα στην Τουρκία: Από την κοινοβουλευτική δημοκρατία στη δικτατορία

Στις κάλπες του ιστορικού δημοψηφίσματος της Κυριακής κρίνεται σύμφωνα με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν η μετάβαση του τουρκικού κράτους από την κοινοβουλευτική στην προεδρική δημοκρατία του «ισχυρού κράτους» και «ισχυρού προέδρου». Κατά πολλούς όμως η Τουρκία διολισθαίνει σε ντε φάκτο δικτατορία του ενός. Η μεγαλύτερη πολιτειακή αλλαγή στην ιστορία του τουρκικού κράτους είναι στα χέρια των 58 εκ. πολιτών με συνέπειες που εκτείνονται περαν των τουρκικών συνόρων.

Τι σημαίνει πραγματικά το δημοψήφισμα για το μέλλον της Τουρκίας;


Ενδεχόμενη επικράτηση του «Evet» θα ενισχύσει τις προεδρικές εξουσίες του Ερντογαν, δίνοντας του μεταξύ άλλων το δικαίωμα να παραμείνει στην εξουσία μέχρι το 2029, αφού στα πλαίσια της συνταγματικής αναθεώρησης, η θητεία του προέδρου μετατρέπεται από μια σε δυο πενταετίες.
Η εκτελεστική εξουσία θα συγκεντρωθεί στα χέρια του Τούρκου προέδρου ενώ η θέση του πρωθυπουργού θα καταργηθεί, δίνοντας αυτομάτως το δικαίωμα στον πρόεδρο να διορίζει το υπουργικό συμβούλιο και αντιπρόεδρο ή αντιπροέδρους, ασκωντας παράλληλα την προεδρία του κόμματος του.
Οι βουλευτικές εκλογές θα πραγματοποιούνται κάθε πέντε χρόνια, αντί για τέσσερα σήμερα, ταυτόχρονα με τις προεδρικές.
Ο πρόεδρος θα έχει τη δυνατότητα να εκδίδει διατάγματα για τη σύσταση και τη λειτουργία υπουργείων και να διορίζει ή να απομακρύνει ανώτατους δημόσιους λειτουργούς, χωρίς κοινοβουλευτική έγκριση. Θα μπορεί επισης να διαλύει την Εθνοσυνέλευση οδηγώντας τη χώρα σε προεδρικές εκλογές.
Εάν ο πρόεδρος θεωρηθεί ύποπτος για κάποιο αδίκημα, η Εθνοσυνέλευση θα μπορεί να ζητήσει τη διεξαγωγή έρευνας και να στείλει την υπόθεση στο Συνταγματικό Δικαστήριο με πλειοψηφία δύο τρίτων στην αντίστοιχη ψηφοφορία. Το Συνταγματικό Δικαστήριο θα αποτελείται από δεκαπέντε μέλη, δώδεκα εκ των οποίων θα διορίζονται από τον πρόεδρο και τρία από τη Βουλή!
Το Ανώτατο Συμβουλίου Δικαστών και Εισαγγελέων (HSYK) θα αποτελείται από 13 μέλη, έναντι 22 σήμερα. Τέσσερα μέλη θα διορίζει ο πρόεδρος και η Εθνοσυνέλευση επτά. Ο υπουργός Δικαιοσύνης και ο υφυπουργός θα είναι αυτομάτως μέλη.
Ο πρόεδρος θα ορίζει και το Εποπτικό Συμβούλιο του Κράτους (DDK), μέσω του οποίου θα μπορεί να επιβλέπει τις δραστηριότητες δημόσιων και ιδιωτικών οργανισμών και των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η οικονομική ανάκαμψη της χώρας των τελευταίων ετών έχει επιτρέψει στον Ερντογάν «να δημιουργήσει μια πολύ ισχυρή βάση», επισημαίνει ο Σονέρ Τσαγκαπτάι, ειδικός αναλυτής της Τουρκίας στο Washington Institute. Παρόλα αυτά, ο Ερντογαν έχει πολλα εμπόδια να αντιμετωπίσει. Οι ταλαντούχοι διαχειριστές των πρώτων χρόνων της διακυβέρνησης του έχουν αντικατασταθεί από λιγότερο αποτελεσματικούς πιστούς ακόλουθους του καθεστώτος. Η οικονομική ανάπτυξη ήταν 2,9% πέρυσι, στο ήμισυ του ρυθμού της στις αρχές της δεκαετίας του 2000 (βλ. Διάγραμμα). Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι στάσιμο. Χωρίς την ασφάλεια του ΔΝΤ και της ΕΕ, η Τουρκία σταδιακά απομακρύνθηκε από την οικονομική ορθοδοξία που λειτούργησε τόσο καλά στο παρελθόν. Ο πληθωρισμός είναι πάνω από 11%, ο υψηλότερος από το 2008. Σαν αποτέλεσμα, η τουρκική λίρα την τελευταία διετία έχει καταποντιστεί σε ιστορικά χαμηλά.
Πηγή: Economist
Στην προσπάθεια του να κερδίσει το δημοψήφισμα, συμμάχησε με τους ακροδεξιούς Γκρίζους Λύκους του Ντεβλέτ Μπαχτσελί υπολογίζοντας στη στήριξη τους για να κερδίσει.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις κινούνται στα όρια του στατιστικού λάθους. Οι δυο τελευταίες δημοσκοπήσεις εμφανίζουν το «evet» μόλις πάνω από το 51%, με τους αναποφάσιστους (8%) να εκτιμάται ότι θα κρίνουν το αποτέλεσμα.
Πηγή: Economist
Οι δημοσκόποι αναγνωρίζουν ότι μπορεί να κρύβεται μια ψήφος υπέρ του «όχι» μεταξύ παραδοσιακών υποστηρικτών του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) που ανησυχούν για τα απολυταρχικά ένστικτα Ερντογάν, ιδίως μετά την φυλάκιση, καθαίρεση ή προσωρινή παύση πάνω από 120.000 δημοσίων υπαλλήλων μετά τη νύχτα της 15ης Ιουλίου.

Όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα στις 16 Απριλίου, η Τουρκία έχει εισέλθει σε μια σκοτεινή περίοδο.
Ενδεχόμενη επικράτηση του «Ναι» θα παραδώσει τη χώρα στα χέρια ενός εκλεγμένο δικτάτορα.
Το «Όχι» δε θα σώσει τη τουρκική δημοκρατία. Αλλά θα την αφήσει να ζήσει για να πολεμήσει μια άλλη μέρα.
 
infiltr8or