Τρίτη, 31 Αυγούστου 2010

Προκαλούν την κοινή αίσθηση οι επιλογές του Γκρούεφσκι

Η αμφίβολης χρησιμότητας τοποθέτηση τεράστιων αγαλμάτων, το αποκαρδιωτικό αισθητικό αποτέλεσμα και το μεγάλο οικονομικό κόστος έχουν προκαλέσει πλήθος αντιδράσεων στο εσωτερικό των Σκοπίων. Με τον ερχομό του στην εξουσία πριν από τέσσερα χρόνια, ο σημερινός πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ Νίκολα Γκρούεφσκι έδειξε τις προθέσεις του για έναν επαναπροσανατολισμό της κυρίαρχης εθνικής ιδεολογίας, με τονισμό της επιστροφής στην αρχαιότητα.

Σ’ αυτό το πλαίσιο της αναζήτησης ριζών στην αρχαία κλασική περίοδο, άρχισε να σχεδιάζει την τοποθέτηση διάφορων αρχαιοελληνικών μορφών σε πλατείες και δρόμους, μεταξύ των οποίων και ένα άγαλμα του Μεγάλου Αλέξανδρου, το οποίο έχει προκαλέσει ήδη αντιδράσεις την προηγούμενη διετία (μαζί με την αλλαγή ονομασίας του αεροδρομίου των Σκοπίων).
Τις τελευταίες μέρες έχουν εγερθεί εκ νέου αντιδράσεις στα Σκόπια με τα έργα ανάπλασης στην κεντρική πλατεία της πρωτεύουσας, τα οποία έχουν χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης μέσα στην τετραετία. Τα έργα αυτά έχουν προκαλέσει τον διχασμό τόσο της κοινής γνώμης όσο και των πολιτικών κομμάτων, με τους καλλιτέχνες να εκδηλώνουν την αντίθεσή τους για λόγους αισθητικής αλλά και χρησιμότητας, πέραν του οικονομικού κόστους εν μέσω κρίσης. Ένα ακόμη επεισόδιο στην όλη αντιπαράθεση αποτελεί η προ ημερών τοποθέτηση τεσσάρων τεράστιων μπρούντζινων λιονταριών στις δύο εισόδους της κεντρικής γέφυρας οχημάτων “Γκότσε Ντέλτσεφ” του ποταμού Βαρδάρη (Αξιός) στο κέντρο της πόλης. Πολλοί κάτοικοι των Σκοπίων μένουν έκπληκτοι και με ανάμικτα συναισθήματα και σκέψεις στην “επιβλητική” θέα των τεσσάρων αυτών λιονταριών, τα οποία έχουν ύψος 5 μέτρα και βάρος 5,5 τόνους το καθένα.
Τα λιοντάρια αυτά κατασκευάστηκαν σε ειδικό εργαστήριο στη Φλωρεντία της Ιταλίας, με κόστος κατασκευής 2,4 εκατ. ευρώ, γεγονός που ενισχύει την κριτική στην κυβέρνηση για αλόγιστη χρήση των κρατικών κονδυλίων σε οικονομικά δύσκολες εποχές. Η κυριότερη αντίθεση που εκδηλώνεται αφορά τη χρησιμότητα της τοποθέτησης λιονταριών για την ανάπλαση της πλατείας αλλά και το αισθητικό αποτέλεσμα, το οποίο από πολλούς καλλιτεχνικούς και ακαδημαϊκούς κύκλους χαρακτηρίζεται “αποκαρδιωτικό”.
Σύμφωνα με τις δημοτικές αρχές των Σκοπίων, το κόστος υλοποίησης του σχεδίου ανάπλασης-χωροθέτησης της πλατείας της πόλης, το οποίο έχει τον τίτλο “Σκόπια 2014”, ανέρχεται περίπου στα 80 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, η αντιπολίτευση ισχυρίζεται ότι το κόστος των εργασιών θα φθάσει τα 200 εκατ. ευρώ, ποσό απαγορευτικό για την οικονομική κατάσταση της χώρας. Παράλληλα αμφισβητεί το “φαραωνικής σύλληψης”, όπως το χαρακτηρίζει, περιεχόμενο του σχεδίου και καταλογίζει στην κυβέρνηση του Νίκολα Γκρούεφσκι “ιδεολογική μονομέρεια” στη γραμμή του αποκαλούμενου “εξαρχαϊσμού”.
Κατά του σχεδίου ανάπλασης της κεντρικής πλατείας των Σκοπίων τάχθηκαν και τα αλβανικά πολιτικά κόμματα στην ΠΓΔΜ, τα οποία επισήμαναν ότι αποτελεί πρόκληση για τον πολυεθνοτικό και πολυθρησκευτικό χαρακτήρα της χώρας, καθώς δεν περιλαμβάνει κανένα στοιχείο που να παραπέμπει και στην αλβανική πολιτισμική αναφορά της πόλης. Παράλληλα, αλβανικές μη κυβερνητικές οργανώσεις και μουσουλμάνοι πιστοί διαδηλώνουν τακτικά στην πλατεία των Σκοπίων, ζητώντας από την κυβέρνηση να επιτρέψει και την ανέγερση τεμένους στην πλατεία, πέραν της ορθόδοξης εκκλησίας που προβλέπεται στο σχέδιο.