Για πρώτη φορά στο ιστορικό μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά, τελείται Θεία Λειτουργία μετά το 1922 τη Μικρασιατική καταστροφή και τον ξεριζωμό του ποντικού ελληνισμού από τις παταγωνικές του εστίες με την ανταλλαγή πληθυσμών ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκίας. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος δήλωσε φτάνοντας στον ιστορικό τόπο: «Είναι ένα ιστορικό γεγονός για όλους μας, προσωπικό για εμένα που έρχομαι από την Μητέρα Εκκλησία για να ξαναζωντανέψω τις μνήμες των προγόνων μας, να τελέσω την Θεία Λειτουργία, στο ιστορικό Μοναστήρι . Να συνδέσω το σήμερα με το χθες, να δοξολογήσουμε όλοι μαζί τον Θεό για την μεγάλη αυτή ευλογία, την οποία επεφύλαξε στη δική μας τη γενιά. Και να ευχαριστήσουμε επίσης την Παναγία, την Θεοτόκο Μαρία, η οποία θα μας υποδεχθεί στο ιστορικό Μοναστήρι της και επικαλούμαι αυτή την στιγμή την χάρη της και την προστασίαν της για όλο τον Γένος μας, για όλο τον κόσμο, για την χώρα αυτή στην οποία εδρεύει το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο και επαναλαμβάνω, για όλο τον κόσμο. Είμαι πολύ συγκινημένος, πολύ χαρούμενος όπως ασφαλώς και όλοι εσείς που ήρθατε από την Ελλάδα, από την Ρωσία, οι Ορθόδοξοι αδελφοί μας που έχουμε τόση ευλάβεια και σεβασμό στην μορφή της Υπεραγίας Θεοτόκου. Αύριο θα ζήσουμε μια ιστορική ημέρα και θα μεταφέρουμε στα σπίτια μας ο καθένας, εγώ στο Πατριαρχείο μας και σε όλο τον Ορθόδοξο κόσμο την χάρη αυτού του θεομητορικού προσκυνήματος της Παναγίας Σουμελά». Από τις χιλιάδες που καταφθάνουν, μονάχα πεντακόσιοι έχουν την τύχη να είναι μέσα στο προαύλιο της Ιεράς Μονής, αφού ο χώρος είναι περιορισμένος. Οι υπόλοιποι προσκυνητές παρακολουθούν τη Θεία Λειτουργία από τη μεγάλη πλατεία, κάτω από το μοναστήρι, όπου στήθηκαν ηχεία και γιγαντοοθόνες. Πάνω από 10.000 προσκυνητές από την Ελλάδα, τη Γεωργία, τη Ρωσία και άλλες περιοχές δίνουν το «παρών» στην ιστορική Μονή, η οποία λειτουργεί ξανά, προεξάρχοντος του Πατριάρχη Βαρθολομαίου. Στα δωμάτια και τα ξενοδοχεία της Τραπεζούντας -την πλησιέστερη πόλη στην Παναγία Σουμελά- η πληρότητα φτάνει το 100% και όσοι δεν κατάφεραν να βρουν κατάλυμα εκεί, έκλεισαν δωμάτια σε γειτονικές πόλεις όπως είναι η Σαμψούντα και η Ορντού.
Μήνυμα ειρήνης πρόκειται να αποστείλει ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος από την Παναγία Σουμελά του Πόντου. Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Σαμπάχ» ο κ. Βαρθολομαίος διαμηνύει προς τους κατοίκους της Τραπεζούντας ότι μεταβαίνει στην περιοχή ως «Πρεσβευτής ειρήνης». Ακόμα υπογραμμίζει ότι η επίσκεψή του έχει καθαρά εκκλησιαστικό χαρακτήρα και υπενθυμίζει με νόημα ότι «το πρόσωπο της Παναγίας είναι σεβαστό και από τους Μουσουλμάνους».
