Οι πρωθυπουργοί των δύο χωρών Βλαντιμίρ Πούτιν και Μπόικο Μπορίσοφ συνομίλησαν τηλεφωνικά και αποφάσισαν την Τρίτη να μεταβεί στη Σόφια ο πρώτος αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης και πρώην πρωθυπουργός Βίκτωρ Ζουμπκόφ, ώστε να συζητηθούν αναλυτικά οι προοπτικές των σχεδίων και οι τυχόν δυνατότητες να επιταχυνθούν, καθώς η Μόσχα αισθάνεται πλέον ότι δεν έχει χρόνο για χάσιμο.
Λίγα 24ωρα νωρίτερα ο ρωσικός κολοσσός “Γκαζπρόμ” ανακοίνωνε ότι η τεχνική-οικονομική μελέτη για τον South Stream είναι έτοιμη και ότι η κατασκευή του θα αρχίσει, βάσει του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος, το 2013 και θα ολοκληρωθεί το 2015, αν και τα αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με την τελική διαδρομή του μάλλον πολλαπλασιάζονται παρά μειώνονται όσο πλησιάζει η ημερομηνία έναρξης των εργασιών.
Μιλώντας στο πρόσφατο οικονομικό φόρουμ στην Αγία Πετρούπολη αλλά και στην ετήσια γενική συνέλευση των μετόχων την περασμένη εβδομάδα, ο επικεφαλής τής “Γκαζπρόμ” Αλεξέι Μίλερ επανέλαβε ότι η εταιρεία του “δεν πρόκειται πλέον ούτε εκατοστό να υποχωρήσει από το σχέδιο κατασκευής του South Stream”, το οποίο, κατά την εκτίμησή του, δεν πρόκειται να αντιμετωπίσει κανένα πρόβλημα χρηματοδότησης, παρά την οικονομική κρίση, γιατί “η Γκαζπρόμ διαθέτει το αέριο, τις αγορές και αξιόπιστους εταίρους”.
Όπως έγινε με κάθε επισημότητα γνωστό, στη μετοχική σύνθεση της εταιρείας, που θα διαχειρίζεται τον ρωσοϊταλικό αγωγό, θα συμμετέχει πλέον με 10%, που θα αφαιρεθεί από την ιταλική Eni, η γαλλική ΕdF, μια ακόμη ένδειξη διεθνοποίησης και της μεγάλης ευρωπαϊκής σημασίας του έργου. Αν και αρνήθηκε να παραχωρήσει αντίστοιχο ποσοστό από το ρωσικό μερίδιο, όπως αρχικώς είχε διαφανεί, ο Α. Μίλερ εγκωμίασε τις δυνατότητες της γαλλικής εταιρείας ειδικά ως προς τη θέση της στις αγορές, την ηλεκτρενέργεια και την υπόγεια αποθήκευση του αερίου σε δεξαμενές, που αποκτά όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την “Γκαζπρόμ”. Το ρωσικό μονοπώλιο σχεδιάζει, σε συνεργασία με τους εταίρους του στην Ευρώπη, να αυξήσει ώς το 2016 τις αποθηκευτικές του δυνατότητες στο εξωτερικό στα 6,5 δισ. κυβικά μέτρα από τα σημερινά 2 δισ. και σε συνδυασμό με τους αγωγούς Nord και South Stream συζητά την κατασκευή νέων υπόγειων δεξαμενών σε Σερβία, Ολλανδία, Ουγγαρία, Βρετανία, Τουρκία, Ρουμανία, Σλοβενία κ.α.
Επιβεβαιώνοντας τη ρωσική πρόθεση να προσδώσει ευρωπαϊκό αέρα στον South Stream ο Α. Μίλερ ανακοίνωσε ως νέο επικεφαλής της διαχειρίστριας εταιρείας τον απερχόμενο πρόεδρο της ολλανδικής “Gasuine” Μάρσελ Κράμερ, ο οποίος αναλαμβάνει επισήμως το έργο στις αρχές Οκτωβρίου και δήλωσε ότι αισθάνεται “εξαιρετική τιμή που θα συνεργαστεί με την Γκαζπρόμ και τους εταίρους της για ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά έργα στην Ευρώπη”.
Ρουμανία αντί Βουλγαρίας;
Όμως η Μόσχα φαίνεται πως έχει ήδη αρχίσει να κάνει πολλές δεύτερες σκέψεις σχετικά με τη διαδρομή του αγωγού, θέλοντας προφανώς να τιμωρήσει τη Βουλγαρία για τις παλινωδίες της, αλλά και να αυξήσει την ασφάλεια της επένδυσής της, καθώς ο ανταγωνισμός τού South Stream με τον αμερικανικής έμπνευσης αγωγό Nabucco, που έχει την προφανή εύνοια της Ε.Ε., διαρκώς αυξάνεται.
Με πρώτο τον επικεφαλής της “Γκαζπρόμ” Α. Μίλερ η ρωσική πλευρά άφησε υπονοούμενα ότι τον στρατηγικό για το έργο ρόλο της Βουλγαρίας, που θα φιλοξενήσει τις κεντρικές υποδομές του αγωγού, ενδέχεται να αναλάβει η Ρουμανία, με την οποία βρίσκονται σε εξέλιξη εντατικές διαβουλεύσεις. Άλλες πηγές από την ηγεσία της “Γκαζπρόμ” εξηγούσαν ότι ο αρχικός σχεδιασμός για δύο κεντρικές αρτηρίες έχει ήδη αναθεωρηθεί αυξητικά προς όφελος του διπλασιασμού τους σε τέσσερις.
Καθώς η Σόφια έσπευδε ανήσυχη να διαβεβαιώσει ότι δεν θέτει υπό αμφισβήτηση τη συμμετοχή της στον South Stream, η Μόσχα απάντησε ότι κανείς δεν συζητά πλήρη αποκλεισμό της Βουλγαρίας (άρα και της Ελλάδας, σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό), πολύ περισσότερο που η νότια διακλάδωση θα καλύπτει εκτός της Ελλάδας και την επέκταση του αγωγού προς τη Νότια Ιταλία.
Πιέσεις από την "Γκαζπρόμ"
Καθιστώντας σαφείς τις προθέσεις της η “Γκαζπρόμ” δήλωσε ότι θα προσφέρει συμφέρουσες τιμές και προτεραιότητα στα φορτία με φυσικό αέριο σε εκείνες τις χώρες που συμμετέχουν στο σχέδιο του South Stream, ενώ πηγές κοντά στο ρωσικό μονοπώλιο πρότειναν στη Βουλγαρία να σκεφτεί πριν αποφασίσει ότι η Ρωσία και οι υπάρχοντες αγωγοί είναι ο βασικός προμηθευτής της σε φυσικό αέριο και κατά τη διάρκεια του δύσκολου, λόγω της οικονομικής κρίσης, επόμενου χειμώνα.
Την ίδια στιγμή η πιθανότητα αντικατάστασης της Βουλγαρίας από τη Ρουμανία κατά τη χάραξη της κεντρικής αρτηρίας του South Stream συνοδεύτηκε το τελευταίο διάστημα και από τις πιεστικές και δελεαστικές προτάσεις της ουκρανικής κυβέρνησης, η οποία δηλώνει ότι θα αποδεχθεί ακόμη και συγχώνευση της “Γκαζπρόμ” με την ουκρανική “Ναφτογκάζ”, ουσιαστικά δηλαδή παράδοση του ουκρανικού δικτύου αγωγών στη Ρωσία, εφόσον η Μόσχα αλλάξει τα σχέδιά της είτε αναβάλλοντας επ’ αόριστον την κατασκευή του South Stream (πράγμα πολύ απίθανο), είτε κατασκευάζοντάς τον κοντά στα ουκρανικά παράλια αντί των τουρκικών. Η τελευταία πρόταση μοιάζει πολύ πιθανότερη, ειδικά αν το βάρος του αγωγού γείρει υπέρ της Ρουμανίας.
Το τελικό παζάρι για τους αγωγούς από την Κεντρική Ασία στην Ευρώπη φαίνεται πως μόλις αρχίζει να φουντώνει, βρίσκοντας την Ελλάδα στη δυσκολότερη στιγμή της πρόσφατης ιστορίας της.
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
