Κινούμενος σε επίπεδα υψηλής πρωθυπουργικής διπλωματίας ο Βλαντιμίρ Πούτιν είχε ζητήσει από τον Μπόικο Μπορίσοφ λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του να ξεκαθαρίσει σε εύλογο χρόνο ποια από τα ενεργειακά σχέδια συνεργασίας με τη Ρωσία συνεχίζουν να ενδιαφέρουν τη Σόφια και ποια όχι. “Χωρίς συνέπειες”, είπε τότε ο ρώσος πρωθυπουργός, όμως όταν ο κ. Μπορίσοφ ανακοίνωσε με άκομψο τρόπο προς τους πρέσβεις της ΕΕ ότι ο Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη είναι παρελθόν, ακολούθησε η προειδοποίηση της Γκαζπρόμ ότι οι κεντρικές υποδομές του αγωγού φυσικού αερίου South Stream θα μπορούσαν να εγκατασταθούν -όπως και ο τερματικός σταθμός- στη Ρουμανία.
Και μόνο η αναφορά της ιδέας, που δεν ήταν βέβαιο ότι θα απέκλειε οριστικά τη Βουλγαρία από το σχέδιο μεταφοράς φυσικού αερίου από την Κεντρική Ασία στην Ευρώπη, αλλά θα υποβάθμιζε σαφώς τον ρόλο της, ήταν αρκετή για να λειτουργήσει “καταπραϋντικά”. Η Μόσχα συνέχισε να λέει ότι δεν έλαβε ποτέ επίσημη αρνητική απάντηση για τον Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη και η Σόφια σχεδόν να ομονοεί, καθώς οι αντιδράσεις τόσο εκτός όσο και εντός της βουλγαρικής κυβέρνησης αυξάνονταν.
“Δεν θα δεχθούμε κάποιος τρίτος…”
“Θα μπορούσαμε χίλιες φορές να ξανασκεφτούμε την αναγκαιότητα του μικρού πετρελαιαγωγού από το Μπουργκάς ως την Αλεξανδρούπολη, όμως δεν θα δεχθούμε έτσι απλά να γκρεμίσει κάποιος τρίτος ένα σχέδιο, για το οποίο σπατάλησαν πολλοί πολλές ώρες και από τις τρεις εμπλεκόμενες χώρες”, είπε στη “ΜτΚ” υψηλόβαθμος ρώσος διπλωμάτης, ένθερμος υποστηρικτής της ιδέας ότι “η Ρωσία δεν πρέπει να τοποθετήσει όλα της τα αυγά στο τουρκικό καλάθι, δηλαδή στον αγωγό Σαμψούντα - Τζεϊχάν, ακόμη κι αν η συγκυρία ορίζει ότι είναι πιο συμφέρων”. Φαίνεται πως οι υποστηρικτές της άποψης αυτής δεν είναι λίγοι στις γραμμές της ρωσικής διπλωματίας, η οποία επιμένει ότι η Μόσχα χρειάζεται να έχει περισσότερες της μίας εναλλακτικές διεξόδους, αλλά προπαντός “να μην εγκαταλείψει ένα στρατηγικής σημασίας σχέδιο και τα οικονομικά και πολιτικά της συμφέροντα σε Ελλάδα και Βουλγαρία, άρα στην καρδιά των Βαλκανίων και στον μυχό των Στενών”.
Διαβουλεύσεις υψηλού τύπου
Η προσέγγιση αυτή επιβεβαιώθηκε και κατά τις πρόσφατες υψηλού επιπέδου διαβουλεύσεις που είχε στη Σόφια ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης Βίκτορ Ζουμπκόφ, ως ειδικός απεσταλμένος του Βλαντιμίρ Πούτιν. Το τηλεφώνημα Πούτιν και η επίσκεψη Ζουμπκόφ άνοιξαν τον δρόμο για την υπογραφή του λεγόμενου “οδικού χάρτη”, που θα επιτρέψει έως την άνοιξη να υπάρξει και η τεχνικοοικονομική μελέτη για το βουλγαρικό τμήμα του South Stream. Πρωτίστως όμως απέδειξε ότι η Μόσχα αντιλαμβάνεται την ενεργειακή συνεργασία της με τη Βουλγαρία -και προφανώς με κάθε χώρα- ως ένα σύστημα αλληλοσυνδεόμενων οικονομικών και πολιτικών σχεδίων, όπου η απώλεια ενός μέρους θα έχει αναπόφευκτα συνέπειες στην ισορροπία του συνόλου των σχέσεων. Με άλλα λόγια, η ρωσική ηγεσία δεν έχει κανένα λόγο να αφήσει χωρίς ανταλλάγματα και χωρίς να εντάξει στο εν εξελίξει διπλωματικό παζάρι την οποιαδήποτε υπαναχώρηση της βουλγαρικής πλευράς από ρητές και πολύχρονες δεσμεύσεις της, ανεξαρτήτως των οποιωνδήποτε δημόσιων και εν πολλοίς διπλωματικών δηλώσεων του Βλαντιμίρ Πούτιν.
Οι συνομιλίες
Η επόμενη “φουρνιά” ρώσων αξιωματούχων μετέβη στη Σόφια για να συζητήσει τον Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη, που θα βρεθεί στο επίκεντρο των συνομιλιών και του πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου με τον βούλγαρο ομόλογό του αυτή την εβδομάδα. Τις διαβουλεύσεις αυτές έσπευσε να ενθαρρύνει και να επηρεάσει θετικά με τον τρόπο του και ο ρώσος πρωθυπουργός Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος συνομίλησε τηλεφωνικά και διαδοχικά με τους Μπόικο Μπορίσοφ και Γιώργο Παπανδρέου αργά το βράδυ της Τετάρτης. Συνήθως το ρωσικό πρωτόκολλο επιβάλλει να αναφέρεται σαφώς όταν η πρωτοβουλία του τηλεφώνου προέρχεται από την άλλη πλευρά, πληροφορία που έλειπε από τις ανακοινώσεις της ρωσικής πρωθυπουργίας, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν είχε ζητήσει τις επικοινωνίες, οι οποίες επίσης συνηθίζεται να προετοιμάζονται αρκετές ημέρες.
Φαίνεται πως οι επιθυμίες συνέπεσαν τόσο, ώστε η ελληνική πλευρά έσπευσε να ανακοινώσει ότι η συνομιλία Παπανδρέου - Πούτιν έγινε με πρωτοβουλία του έλληνα πρωθυπουργού, ο οποίος ευρισκόμενος στο Ισραήλ επικοινώνησε με τον ρώσο ομόλογό του αφού εκείνος είχε μόλις κλείσει το τηλέφωνο με τον Μπόικο Μπορίσοφ. Όμως ο διαγκωνισμός “ποιος τηλεφώνησε πρώτος” είναι απολύτως δευτερεύον στοιχείο του ενεργειακού χάρτη της περιοχής, που τελεί υπό εντατικό ανασχεδιασμό.
Την επομένη των πρωθυπουργικών τηλεφωνικών συνομιλιών ο γενικός διευθυντής της εταιρείας “TransBalkanPipeline” Βλαντισλάφ Γεμελιάνοφ, που έχει αναλάβει να κατασκευάσει τον Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη, συναντούσε τον αντιπρόεδρο της βουλγαρικής κυβέρνησης και υπουργό Οικονομικών Σιμεόν Ντιάνκοφ. Και μετά το πέρας των συνομιλιών του φάνηκε εξαιρετικά θετικός για τις προοπτικές του αγωγού, που χαρακτήρισε “κότα με χρυσά αυγά”, τόσο για τη Βουλγαρία όσο και για όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές. Ο κ. Γεμελιάνοφ είπε ότι εισέπραξε πως η βουλγαρική πλευρά είναι πλήρως διατεθειμένη να αντιμετωπίσει τα όποια προβλήματα υπάρχουν ως τώρα και προπαντός να καταβάλει το χρέος της προς την κοινοπραξία, που υπολογίζεται σε 7 εκατ. δολάρια, ως μετοχικό μερίδιο (24,5%) για τη λειτουργία της και περίπου άλλα 12 εκατ. για τις εργασίες προετοιμασίας του αγωγού.
Σύμφωνα με τον ρώσο τεχνοκράτη, η εταιρεία του αγωγού έχει ρίξει όλες τις δυνάμεις της στην πραγματοποίηση πρόσθετων ερευνών για τεχνικές πτυχές του σχεδίου με στόχο “ήδη τον Σεπτέμβριο να ολοκληρώσουμε τη σύνταξη των απαιτούμενων μελετών για τις επιδράσεις του πετρελαιαγωγού στο περιβάλλον”. Κατά τους ρωσικούς υπολογισμούς, “για κάθε ευρώ που θα επενδυθεί στο σχέδιο αυτό θα εισπραχθούν τουλάχιστον τρία ευρώ κέρδους στη διάρκεια των προσεχών ετών”, ενώ η Μόσχα ελπίζει ότι η κατασκευή του ίδιου του αγωγού Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη θα είναι γεγονός το 2015. Μέχρι στιγμής δεν ακούστηκε κανείς να διαφωνεί...
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
