Πέμπτη, 1 Ιουλίου 2010

Επικίνδυνος ο τουρκικός μεγαλοϊδεατισμός

Η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας, κατά το τελευταίο διάστημα, είναι προσανατολισμένη στις χώρες της Ασίας και του αραβικού κόσμου. Η έντονη παρουσία της σε όσα συνέβησαν πρόσφατα στη Μέση Ανατολή εντάσσεται στην προσπάθειά της να πείσει για τη δυνατότητα να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στις ισλαμικές χώρες. Η ρήξη των σχέσεών της με το Ισραήλ υποδηλώνει την, επί του παρόντος τουλάχιστον, απομάκρυνσή της από τη Δύση. Επιθυμεί, βεβαίως, να ενταχθεί στην ευρωπαϊκή οικογένεια, αλλά αυτό δεν την εμποδίζει να ασκεί πολυσχιδή εξωτερική πολιτική. Προ ημερών διοργάνωσε το Τουρκοαραβικό Φόρουμ Συνεργασίας, με σκοπό την ενίσχυση των δεσμών της με τις ισλαμικές χώρες. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι κινήσεις της εντάσσονται σε σχεδιασμούς που αποβλέπουν στην άσκηση πιέσεων στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, για να την αναγνωρίσουν ως δύναμη που μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο τις περιφερειακές αλλά και τις διεθνείς εξελίξεις.

Η φιλοδοξία της Τουρκίας να αναδειχθεί σε περιφερειακή δύναμη ανήκει στο παρελθόν. Σήμερα, δεν αρκείται σ’ αυτό. Επιδιώκει να πείσει ότι ο γεωστρατηγικός της ρόλος είναι παγκόσμιος. Ο διαπραγματευτής της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, Εγκεμέν Μπαγίς, υποστηρίζει ότι η Τουρκία, στα επόμενα χρόνια, θα αποτελεί μίαν από τις πέντε ισχυρότερες χώρες του κόσμου. Βεβαίως, οι δραστηριότητες της γείτονος στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής ενθαρρύνονται από κέντρα που απεργάζονται ανατροπές στο γεωγραφικό χάρτη της περιοχής μας. Η υλοποίηση των ανατροπών περνούν από την έξαψη νεοοθωμανικών αντιλήψεων, που έχουν αναχθεί σε ιδεολογία, της οποίας θεωρητικός και εκφραστής είναι ο υπουργός Εξωτερικών Νταβούτογλου. Οι σχεδιασμοί όμως αυτοί εγκυμονούν μεγάλους κινδύνους για τον Ελληνισμό, που γίνονται μεγαλύτεροι, αν λάβουμε υπόψη τη δεινή θέση στην οποία βρίσκεται και θα βρίσκεται, όσο η απειλή της χρεοκοπίας δεν απομακρύνεται.
Οι στόχοι της Τουρκίας στο Αιγαίο για επιβολή τετελεσμένων, που θα ανοίξουν το δρόμο σε συγκυριαρχία, την εξωθούν σε συμπεριφορές που, συχνά, ξεπερνούν κάθε όριο προκλητικότητας και θρασύτητας. Με τις αναφορές της σε «γκρίζες ζώνες» φθάνει στο σημείο να εγείρει διεκδικήσεις και σε κατοικημένα νησιά, όπως το Αγαθονήσι. Για το θέμα της υφαλοκρηπίδας και για το δικαίωμα της Ελλάδος να την επεκτείνει στα δώδεκα μίλια, σύμφωνα με όσα καθορίζουν οι κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, επιμένει στην άτεγκτη θέση ότι κάτι παρόμοιο θα συνιστούσε αιτία πολέμου.
Στο Κυπριακό οι εξελίξεις έχουν βαλτώσει. Με τις μελετημένες και προσχεδιασμένες παλινωδίες της τουρκικής πλευράς, καθοδηγούμενες πάντα από ανθελληνικά κέντρα, τα πράγματα έχουν οδηγηθεί σε πλήρες αδιέξοδο. Κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα ο Τούρκος πρωθυπουργός πρότεινε τη σύγκληση διάσκεψης μεταξύ Ελλάδος - Τουρκίας, των δύο κοινοτήτων, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ε.Ε. Πίσω όμως από την πρόταση αυτή, που υποστηρίζεται και από τους Άγγλους, υποκρύπτεται η προσπάθεια της Άγκυρας να υποβαθμίσει το υφιστάμενο κυπριακό κράτος σε κοινότητα και να το εξισώσει με το ψευδοκράτος του Αττίλα. Επιδιώκεται, επίσης, η επανάληψη συμφωνιών, όπως εκείνες του 1959, που είχαν ως αποτέλεσμα την «ανάπηρη» κυπριακή ανεξαρτησία και την αναγνώριση δικαιώματος επέμβασης των εγγυητριών δυνάμεων.
Είναι όμως ιδιαιτέρως ανησυχητικό το γεγονός ότι διάσκεψη για το Κυπριακό προετοιμάζει και ο ΟΗΕ, με χρονικό προσδιορισμό διεξαγωγής της το προσεχές φθινόπωρο. Ο Γ.Γ. του Οργανισμού Μπαν Κι Μουν έχει θέσει ως χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των συνομιλιών το Δεκέμβριο του 2010.
Είναι προφανές ότι οι διαγραφόμενες προοπτικές δεν είναι καθόλου ευνοϊκές για την ελληνική πλευρά. Δεν είναι λίγες οι προσπάθειες που καταβάλλονται, προκειμένου να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων προτάσεις νεο-ανανικής χροιάς και να επιβληθούν ερήμην του Κυπριακού Ελληνισμού. Οι καιροί απαιτούν ορθοφροσύνη, ομοψυχία, συστράτευση στον κοινό σκοπό -τη δικαίωση- και αποφυγή επιλογών, που από την άλλη πλευρά θα εκλαμβάνονται ως παθητικότητα, δειλία και ενδοτισμός.


ΜΑΝΩΛΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥΛΗΣ - Φιλόλογος-σχολικός σύμβουλος
Σημερινή