Ο Μπέντζαμιν («Μπίμπι») Νετανιάχου ανήκει στην κατηγορία των «γερακιών» και εξελέγη μετά από τις συνεχείς απογοητεύσεις των Ισραηλινών για τον πόλεμο στον Λίβανο και το αυξανόμενο κλίμα ανασφάλειας που είχε δημιουργήσει η επιθετική πολιτική της Χαμάς με τις εκτοξεύσεις ρουκετών στο ισραηλινό έδαφος.
Χειρότερα δεν γίνεται
Ο πρεσβευτής του Ισραήλ στην Ουάσιγκτον, Μάικλ Όρεν, ο οποίος γνωρίζει πρόσωπα και πράγματα, δήλωσε πριν από λίγες ημέρες ότι οι σχέσεις ΗΠΑ – Ισραήλ βρίσκονται στο χειρότερο σημείο τους εδώ και 35 χρόνια! Και όμως. Η επιλογή της Χίλαρι Κλίντον στο υπουργείο Εξωτερικών ικανοποίησε αναμφίβολα το εβραϊκό λόμπι στις ΗΠΑ, καθώς τα φιλοϊσραηλινά της αισθήματα είναι δεδομένα. Επίσης, η πρόσφατη αποστολή στο Ισραήλ του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν δεν ήταν τυχαία. Γι’ αυτό ίσως ο Λευκός Οίκος και ο ίδιος ο Μπάιντεν, που τρέφει ιδιαίτερη συμπάθεια για το Ισραήλ, θεώρησε ως μεγάλη προσβολή την εμμονή της κυβέρνησης Νετανιάχου στα εποικιστικά της σχέδια στην Ιερουσαλήμ.
Περισσότερο ενδιαφέρον ίσως από την απόφαση για την εφαρμογή του ισραηλινού σχεδίου κατασκευής 1.600 νέων κατοικιών στην ανατολική Ιερουσαλήμ έχει η σημειολογία του πράγματος. Ο υπουργός Οικισμού του Ισραήλ ανακοίνωσε την προειλημμένη απόφαση από την Κνεσέτ (ισραηλινό Κοινοβούλιο), τη στιγμή που ο Αμερικανός αντιπρόεδρος συνομιλούσε με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Το πάγιο αίτημα της Ουάσιγκτον για «πάγωμα» των εβραϊκών οικισμών στην κατεχόμενη παλαιστινιακή περιοχή έβρισκε την απάντησή του με έναν τρόπο που ο Λευκός Οίκος θεώρησε καθαρή προσβολή!
Ο αντιπρόεδρος Μπάιντεν έφυγε από το Ισραήλ βαθύτατα ενοχλημένος, ενώ οι δηλώσεις του προέδρου και της υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, που ακολούθησαν, απηχούσαν το χαμηλό βαρομετρικό στις αμερικανοϊσραηλινές σχέσεις. Η δέσμευση της Παλαιστινιακής Αρχής για επανάληψη των διμερών διαπραγματεύσεων με σκοπό την αναθέρμανση του ειρηνευτικού διαλόγου, που είχε επιτύχει ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, έμοιαζε πλέον με υπόσχεση κενή περιεχομένου. Η κλιμάκωση της έντασης ανάμεσα στο Τελ Αβίβ και στους σκληροπυρηνικούς Παλαιστίνιους της Χαμάς και άλλων οργανώσεων, με ρίψεις ρουκετών προς το Ισραήλ, και επανάληψη των αεροπορικών βομβαρδισμών της Λωρίδας της Γάζας ήταν η επόμενη κίνηση για να ανοίξει και πάλι ο φαύλος κύκλος της βίας στην πολύπαθη περιοχή.
Ο Λευκός Οίκος και ο Νετανιάχου
Η Χίλαρι Κλίντον ήταν πολύ αυστηρή στην τοποθέτησή της την περασμένη εβδομάδα, τονίζοντας ότι «ο κ. Νετανιάχου πρέπει να αποφύγει νέες προκλήσεις, να εγκαταλείψει τα εποικιστικά σχέδια και να συμφωνήσει στις συνομιλίες πάνω στα κρίσιμα ζητήματα». Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός όμως δεν φάνηκε να κλονίζεται. «Καμιά ισραηλινή κυβέρνηση εδώ και 40 χρόνια δεν δεσμεύτηκε να σταματήσει την ανέγερση οικισμών», ήταν η απάντησή του. Ο «Μπίμπι» δείχνει αποφασισμένος να τραβήξει το σκοινί, δοκιμάζοντας τις αντοχές του νέου Αμερικανού προέδρου και της κυβέρνησής του. Ίσως στο άμεσο μέλλον υπαναχωρήσει ελαφρώς στα σχέδιά του, αλλά είναι βέβαιο ότι θα προσπαθήσει να κερδίσει κάτι σημαντικό από αυτή την «κόντρα».
«Και οι φίλοι κάποιες φορές διαφωνούν», δήλωσε πρόσφατα ο Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος δεν θέλει να υπαναχωρήσει, έχει όμως ανάγκη τη στήριξη του εβραϊκού λόμπι στις ΗΠΑ για την ψήφιση από το Κογκρέσο του νομοσχεδίου για την Υγεία. Η Αμερικανοϊσραηλινή Επιτροπή (AIPAC) –ισχυρό λόμπι στις ΗΠΑ– εξέφρασε τις ανησυχίες της για την τροπή που έχουν λάβει οι σχέσεις Ουάσιγκτον – Τελ Αβίβ, ενώ πολλοί Δημοκρατικοί βουλευτές κάλεσαν τον Ομπάμα να βάλει νερό στο κρασί του. Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι εδώ που έχουν φτάσει τα πράγματα, ο Ομπάμα δεν θα υποχωρήσει απέναντι στον σκληρό Νετανιάχου, ο οποίος εδώ και καιρό πιέζει την Ουάσιγκτον να γίνει πιο αποφασιστική με το Ιράν. Μια λύση για τον Λευκό Οίκο θα ήταν ίσως η αποσταθεροποίηση της κυβέρνησης Νετανιάχου στο εσωτερικό του Ισραήλ και η στροφή σε πιο μετριοπαθείς πολιτικούς. Αυτό όμως είναι ένα αμφίβολο χαρτί, που μάλλον δεν θα βγει στη φάση αυτή που κλιμακώνεται η κρίση με τους Παλαιστίνιους. Οι ρουκέτες που έπεσαν στο ισραηλινό έδαφος και οι ισραηλινές επιθέσεις στη Γάζα προκαλούν και πάλι το φόβο στους Ισραηλινούς πολίτες που θα συσπειρωθούν γύρω από τον ηγέτη τους. Οι ισραηλινοί αποκλεισμοί της ανατολικής Ιερουσαλήμ και οι νέοι οικισμοί δυναμιτίζουν το κλίμα. Οι ακραίες ισλαμιστικές ομάδες απειλούν με νέα Ιντιφάντα (εξέγερση) και, όπως φαίνεται, η αραβοϊσραηλινή κρίση μπαίνει σε νέα δύσκολη εποχή.
Διπλωματικός πυρετός εν μέσω πυρών
Το Κουαρτέτο, ΕΕ, ΟΗΕ, ΗΠΑ και Ρωσία, επανήλθε στην περιοχή προσπαθώντας να παρουσιάσει μια πρωτοβουλία για την ειρήνη. Μιλώντας εξ ονόματος του Κουαρτέτου, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Μπαν Κι Μουν, καταδίκασε την ισραηλινή δραστηριότητα στη Δυτική Όχθη. Επισκεπτόμενος γειτονιές που μετατράπηκαν σε ερείπια κατά τους βομβαρδισμούς του 2008 στη Λωρίδα της Γάζας, ο Μπαν Κι Μουν εξέφρασε τη συμπαράστασή του στις «οικογένειες που ζουν αποκλεισμένες» στην περιοχή. Ένα 24ωρο πριν από τη διπλωματική περιοδεία του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ και την επαναδραστηριοποίηση του Κουαρτέτου, ένας έφηβος Παλαιστίνιος σκοτώθηκε και δεκάδες άλλοι τραυματίστηκαν σε συγκρούσεις με Ισραηλινούς στρατιώτες στη Ναμπλούς. Λίγες ώρες πριν, η ισραηλινή αεροπορία είχε βομβαρδίσει τη Ράφα, στη Γάζα. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι απλώς απάντησε σε βίαιες επιθέσεις εναντίον Εβραίων εποίκων της Δυτικής Όχθης και στην επιθετικότητα της Χαμάς που επανέλαβε τη ρίψη ρουκετών στο Ισραήλ. Το Κουαρτέτο αξίωσε το «πάγωμα» των εποικιστικών σχεδίων του Ισραήλ στον αραβικό τομέα της Ιερουσαλήμ, θέτοντας χρονοδιάγραμμα ειρηνευτικών συνομιλιών με στόχο τη σύσταση ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους σε δύο χρόνια.
Η αραβοϊσραηλινή κρίση
1967: Πόλεμος των Έξι Ημερών. Στις 5 Ιουνίου το Ισραήλ επιτίθεται στην Αίγυπτο, την Ιορδανία και τη Συρία. Κατοχή της Δυτικής Όχθης, της Λωρίδας της Γάζας, των Υψιπέδων του Γκολάν και του Σινά.
1987: H Πρώτη «Iντιφάντα». Οι Παλαιστίνιοι του στρατοπέδου προσφύγων της Tζαμπαλίγια, στη Λωρίδα της Γάζας, ξεκινούν την εξέγερση. Ίδρυση της Χαμάς (Ισλαμικό Κίνημα Αντίστασης).
1993: Oι συμφωνίες του Όσλο. Υπογραφή ισραηλινοπαλαιστινιακής συμφωνίας που ορίζει καθεστώς αυτονομίας στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας και προοπτική ίδρυσης παλαιστινιακού κράτους.
2000: Έναρξη της Δεύτερης «Iντιφάντα». H επίσκεψη του Aριέλ Σαρόν στην Πλατεία με τα Tεμένη ξεσηκώνει τους Παλαιστίνιους. Βίαιες συγκρούσεις, ισραηλινές επιθέσεις και επιχειρήσεις αυτοκτονίας μέχρι το καλοκαίρι του 2002 (πάνω από 2.000 νεκροί).
2006: Εκλογική νίκη της Χαμάς στο Παλαιστινιακό Κοινοβούλιο. Ο Μαχμούντ Αμπάς (της Φατάχ) είναι πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής. Ακολουθούν ενδοπαλαιστινιακές συγκρούσεις και κυριαρχία της Χαμάς στη Γάζα.
2008: Επίθεση ισραηλινών δυνάμεων στη Γάζα, ως απάντηση στις ρουκέτες της Χαμάς εναντίον του Ισραήλ. Διακοπή διαλόγου.
m-epikaira
