Τα έγγραφα όμως είναι παραπλανητικά. Αν ο Ταλειράνδος είχε δίκιο όταν έλεγε ότι οι λέξεις εφευρέθηκαν για να συγκαλύπτουν τις σκέψεις, αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο για τα έγγραφα. Τα έγγραφα παραποιούν γεγονότα, αποκρύπτουν γεγονότα, εφευρίσκουν γεγονότα -πάντοτε σύμφωνα με τα συμφέροντα του συγγραφέα. Αποκαλύπτουν λίγα για να συγκαλύψουν τελικά τα υπόλοιπα.
Ας αγνοήσουμε επομένως τα πρωτόκολλα. Ποιοι ήταν οι πραγματικοί στόχοι εκείνων που άρχισαν τον πόλεμο; Πιστεύω ότι ήταν οι ακόλουθοι, με σειρά προτεραιότητας:
1. Να ανατρέψουν το καθεστώς στη Γάζα με το να μετατρέψουν τη ζωή των κατοίκων της σε μια τέτοια κόλαση ώστε να ξεσηκώνονταν εναντίον της Χαμάς.
2. Να δώσουν και πάλι στην κυβέρνηση και τον στρατό την αξιοπιστία τους που είχε πληγεί σοβαρά από τον δεύτερο πόλεμο του Λιβάνου.
3. Να αποκαταστήσουν την αποτρεπτική δύναμη του ισραηλινού στρατού.
4. Να σταματήσουν τους Κασάμ.
5. Να απελευθερώσουν τον αιχμαλωτισμένο στρατιώτη, Γκιλάντ Σαλίτ.
Ας εξετάσουμε τώρα τις συνέπειες μία προς μία.
Αυτή την εβδομάδα, εκατοντάδες χιλιάδες συγκεντρώθηκαν στη Λωρίδα της Γάζας για μια συγκέντρωση υποστήριξης προς τη Χαμάς. Κρίνοντας από τις φωτογραφίες, ήταν μεταξύ 200 και 400 χιλιάδων. Αν συνυπολογίσουμε ότι ο συνολικός πληθυσμός της Γάζας είναι 1,5 εκατομμύριο και το μεγαλύτερο μέρος του είναι παιδιά τότε καταλαβαίνουμε ότι πρόκειται για μια εντυπωσιακή συμμετοχή. Εκείνοι που πίστευαν ότι η λαϊκή πίεση θα προκαλούσε μια εξέγερση εναντίον της κυβέρνησης της Χαμάς διαψεύστηκαν. Η ιστορία το έχει αποδείξει επανειλημμένα. Οταν δέχεται επίθεση από ένα ξένο εχθρό, κάθε λαός συσπειρώνεται πίσω από την ηγεσία του. Κρίμα που οι πολιτικοί μας δεν διαβάζουν βιβλία. Ο βασικός στόχος της επιχείρησης επομένως δεν επιτεύχθηκε.
Ο δεύτερος όμως στόχος επιτεύχθηκε. Η κυβέρνηση Ολμέρτ, που είχε χάσει την εμπιστοσύνη της κοινής γνώμης ύστερα από τον δεύτερο πόλεμο του Λιβάνου, την επανέκτησε με τον πόλεμο της Γάζας. Αυτό δεν έσωσε βέβαια και τον ίδιο τον Ολμέρτ, που λίγο αργότερα αναγκάστηκε σε παραίτηση εξαιτίας των σκανδάλων διαφθοράς στα οποία είχε εμπλακεί. Ο στρατός επανέκτησε την αυτοπεποίθησή του. Το γεγονός ότι μόλις έξι Ισραηλινοί στρατιώτες σκοτώθηκαν από ισραηλινά πυρά ενώ περισσότεροι από χίλιοι άνθρωποι σκοτώθηκαν από την άλλη πλευρά, ενίσχυσαν την εντύπωση ότι ο στρατός λειτούργησε αποτελεσματικά. Ελάχιστοι ασχολήθηκαν με την ηθική διάσταση.
Το ερώτημα για το αν ο τρίτος στόχος -η αποτρεπτική δύναμη- επιτεύχθηκε ή όχι συνδέεται αναπόφευκτα με ένα άλλο ερώτημα: Ποιος επικράτησε στην πόλεμο από στρατιωτικής άποψης; Σε έναν πόλεμο μεταξύ ενός τακτικού στρατού και μιας δύναμης ανταρτών είναι δύσκολο να κρίνει κανείς τι σημαίνει "νίκη". Σε μια κλασική μάχη μεταξύ στρατών, η νίκη ανήκει στην πλευρά που διατηρεί τον έλεγχο του πεδίου της μάχης όταν οι συγκρούσεις τελειώσουν. Προφανώς αυτό δεν ισχύει και για τις ασύμμετρες συγκρούσεις. Ο ισραηλινός στρατός δεν ήθελε να παραμείνει στη Λωρίδα της Γάζας, αντιθέτως ήθελε να αποφύγει πάση θυσία αυτή την πιθανότητα. Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι η Χαμάς ήταν εκείνη που νίκησε: αν μια ομάδα πενιχρά εξοπλισμένων ανταρτών κατορθώνει να αντισταθεί για τρεις ολόκληρες εβδομάδες σε έναν από τους ισχυρότερους στρατούς του κόσμου, αυτό αποτελεί μια νίκη. Και υπάρχει μεγάλος βαθμός αλήθειας σε αυτόν τον ισχυρισμό. Από την άλλη όμως, η αποτρεπτική δύναμη του στρατού αποκαταστάθηκε. Ολες οι παλαιστινιακές οργανώσεις και οι αραβικές ένοπλες δυνάμεις γνωρίζουν τώρα ότι ο ισραηλινός στρατός είναι έτοιμος να σκοτώσει και να καταστρέψει χωρίς φραγμούς σε οποιαδήποτε στρατιωτική αντιπαράθεση. Και στο εξής, η ηγεσία της Χαμάς, όπως και της Χεζμπολάχ θα το ξανασκέφτονται πριν τον προκαλέσουν.
Οι Κασάμ σταμάτησαν να πέφτουν. Η Χαμάς επέβαλε τελικά την εξουσία της στα μικρά, εξτρεμιστικά παρακλάδια που ήθελαν τη συνέχιση των επιθέσεων αυτών. Η απελευθέρωση του Σαλίτ -ένας δευτερεύων αλλά σημαντικός στόχος- δεν επιτεύχθηκε. Αν ο Σαλίτ απελευθερωθεί τελικά, αυτό θα οφείλεται σε μια ανταλλαγή αιχμαλώτων και θα πρόκειται για μια τεράστια νίκη της Χαμάς.
Αν λάβει κανείς υπόψη όλες αυτές τις συνέπειες, μπορεί κανείς να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο πόλεμος τελείωσε με κάποιο είδος ισοπαλίας. Ολα αυτά όμως αν εξαιρέσουμε την έκθεση Γκολντστοουν. Γιατί αυτός ο πόλεμος κατάφερε τελικά ένα θανάσιμο πλήγμα στη διεθνή υπόληψη του Ισραήλ. Εχει αυτό σημασία; Ο Νταβίντ Μπεν Γκουριόν διακήρυττε ότι "δεν έχει σημασία τι λένε οι εθνικοί αλλά το τι πράττουν οι εβραίοι". Ο Τόμας Τζέφερσον από την άλλη έλεγε ότι κανένα έθνος δεν έχει το περιθώριο να συμπεριφέρεται "δίχως σεβασμό για τη γνώμη της ανθρωπότητας". Και είχε δίκιο. Η διεθνής υπόληψη ενός κράτους στον κόσμο παίζει καθοριστικό ρόλο για την ασφάλεια του.
Ο πόλεμος της Γάζας -από την απόφαση για μια στρατιωτική επίθεση σε μια πυκνοκατοικημένη περιοχή μέχρι την χρήση βομβών φωσφόρου- σήκωσε ένα σκοτεινό σύννεφο πάνω από το Ισραήλ. Η έκθεση Γκόλντστοουν και τα όσα κατήγγειλε ήλθε να σφραγίσει τις φριχτές εικόνες που μεταδόθηκαν σε όλο τον κόσμο μέσα από τις τηλεοράσεις δημιουργώντας μια τρομερή εντύπωση. Εκατοντάδες εκατομμύρια άκουσαν και είδαν και η στάση τους απέναντι στο Ισραήλ άλλαξε προς το χειρότερο. Και αυτό θα έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες σε χιλιάδες μεγάλες και μικρές αποφάσεις που αφορούν το Ισραήλ.
Αυγή
